Τι είναι, πώς εμφανίζεται, τα συμπτώματα

Έχει γραφτεί από Hilterapia editorial staff, dott. Franco Marchetti

Οι πόνοι γόνατος αποτελούν μια συχνή ενόχληση, αφορμή πολλών ιατρικών επισκέψεων. Πρόκειται για ένα σύμπτωμα που μπορεί να προκληθεί από ποικίλες αιτίες, πολύ διαφορετικές η μια από την άλλη: μπορεί να αφορά ένα νεαρό άτομο που υποφέρει από πόνο εξαιτίας ενός διαστρέμματος (με συνεπακόλουθο τραυματισμό στους συνδέσμους ή στον μηνίσκο), έναν ηλικιωμένο με πρόβλημα αρθρίτιδας στο γόνατο, έναν αθλητή με φλεγμονή του επιγονατιδικού τένοντα (“jumper’s knee”), ή έναν έφηβο με πόνο στην κνημιαία απόφυση (νόσος του Osgood Schlatter). Και ο κατάλογος συνεχίζεται: μπορεί να υφίστανται συνθήκες που αφορούν βλάβη στην άρθρωση (ρευματοειδής αρθρίτιδα, ποδάγρα), παθολογίες του χόνδρου της επιγονατίδας (χονδροπάθεια της επιγονατίδας, γνωστή και σαν “γόνατο του δρομέα”) ή θυλακίτιδα (“γόνατο της νοικοκυράς”).

Προφανώς, τα συμπτώματα είναι λιγότερο ή περισσότερο έντονα και ποικίλουν, ανάλογα με τη σοβαρότητα και το είδος της παθολογίας που ευθύνεται για τον πόνο γόνατος, και επομένως τις διάφορες εμπλεκόμενες δομές του γόνατος. Γενικά, είναι δυνατόν να διακρίνει κανείς περιπτώσεις έντονου πόνου, συχνά αποτέλεσμα ενός τραυματισμού, από άλλες, χρόνιου πόνου.

Στην περίπτωση του διαστρέμματος  μπορεί να διαπιστωθεί στο γόνατο μια κάκωση (που μπορεί να φτάσει μέχρι τη ρήξη) σε έναν ή περισσότερους από τους συνδέσμους, τις ταινίες ινώδους ιστού που ενώνουν το μηριαίο οστό με την κνήμη και εγγυώνται τη σταθερότητα της άρθρωσης (πλάγιοι και χιαστοί σύνδεσμοι). Σε αυτές τις περιπτώσεις, το γόνατο πρήζεται, ο πόνος είναι οξύς και επιδεινώνεται με την επιβάρυνση και την κίνηση της άρθρωσης, η οποία, παρουσία ρήξης ενός συνδέσμου, αποκτά μια ασυνήθιστη αστάθεια.

Ένας τραυματισμός μπορεί να προκαλέσει, επίσης, βλάβη σε έναν από τους δύο μηνίσκους, τα ημισεληνοειδή ινοχόνδρινα τμήματα που παρεμβάλλονται μεταξύ μηριαίου οστού και κνήμης. Στην περίπτωση τραυματισμού, εκτός του πόνου και του οιδήματος, μπορεί να εμφανιστούν και άλλα συμπτώματα. Εάν η ρήξη μηνίσκου είναι επιμήκης με αναδίπλωση (“δίκην λαβής κάδου”), μπορεί το κομμένο τμήμα του μηνίσκου να ανασηκωθεί από τη θέση του και να προκαλέσει εμπλοκή της άρθρωσης. Ένα άλλο σύμπτωμα της κάκωσης μηνίσκου είναι η ξαφνική χαλάρωση του γόνατος, όταν, για παράδειγμα, κατεβαίνει κανείς τις σκάλες.

Ορισμένες φορές, οι τραυματισμοί που ευθύνονται για τον πόνο στο γόνατο δεν είναι οξείς. Πρόκειται για την περίπτωση της τενοντίτιδας της επιγονατίδας, όπου η φλεγμονή οφείλεται συνήθως σε λειτουργική υπερφόρτωση. Πρόκειται για μια συνήθη βλάβη, που παρατηρείται κυρίως σε αθλητές που εκτελούν συχνά άλματα (παίκτες του μπάσκετ, του βόλεϊ, αλλά και αθλητές του βάδην), και εκδηλώνεται με πόνο και οίδημα στην μπροστινή πλευρά του γόνατος, ακριβώς κάτω από την επιγονατίδα. Ο πόνος επιδεινώνεται όταν ο τένοντας καταπονείται με άλματα, τρέξιμο, κ.ά.

Μερικές φορές, οι επαναλαμβανόμενοι τραυματισμοί μπορεί να οδηγήσουν σε θυλακίτιδα, τη φλεγμονή, δηλαδή, του θύλακα που φυσιολογικά περιέχει μια ελάχιστη ποσότητα αρθρικού υγρού, που δρα ως λιπαντικό, μειώνοντας τις τριβές μεταξύ οστών, μυών και τενόντων. Κατά την ύπαρξη θυλακίτιδας (“γόνατο της νοικοκυράς”), η περιοχή εμφανίζεται πρησμένη, ζεστή και πονεμένη, μπορεί να υπάρχει αίσθηση ακαμψίας κατά το λύγισμα του γονάτου και, προφανώς, ο πόνος επιδεινώνεται στη γονατιστή θέση.

Μια συχνή αιτία πόνου γονάτου στους εφήβους είναι το σύνδρομο του Osgood-Schlatter, που χαρακτηρίζεται από την παρουσία πόνου και οιδήματος της οστικής προεξοχής που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την επιγονατίδα (κνημιαίος κόνδυλος) και οφείλεται σε φλεγμονή του άκρου του κνημιαίου οστού, που δεν έχει οστεοποιηθεί πλήρως. Ο πόνος επιδεινώνεται όταν το αγόρι (συνήθως προσβάλλει τα αγόρια) ασκείται, ειδικά με το τρέξιμο ή τα άλματα, και βελτιώνεται με την ανάπαυση. Γενικά, διαρκεί εβδομάδες ή και μήνες και μπορεί να επανεμφανιστεί, έως ότου ολοκληρωθεί η διαδικασία ανάπτυξης του εφήβου.

Αντίθετα, πιο συνηθισμένη στις κοπέλες και στους αθλητές των αγώνων δρόμου είναι η χονδροπάθεια της επιγονατίδας, ή αλλιώς “πόνος στην πρόσθια επιφάνεια του γονάτου”. Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στη μπροστινή πλευρά του γονάτου, ο οποίος συνήθως επιδεινώνεται όταν κανείς παραμένει για ώρα καθιστός με τα πόδια λυγισμένα σε γωνία 90 μοιρών (το λεγόμενο “σύνδρομο του σινεμά”) ή όταν πραγματοποιούνται διαδρομές σε κατηφόρα.

Η παρουσία αρθρίτιδας στο γόνατο εκδηλώνεται με πόνο διαφόρων εντάσεων, ενδεχομένως συνοδευόμενο από οίδημα, και ο οποίος επιδεινώνεται στην όρθια θέση και με το περπάτημα. Ειδικά τις πρωινές ώρες, μετά το ξύπνημα, μπορεί να υφίσταται και μια σχετική ακαμψία της άρθρωσης, που γενικά επιλύεται μέσα σε διάστημα μερικών λεπτών.
Πολύ σοβαρότερα είναι τα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας: η παθούσα άρθρωση (η πάθηση συνήθως πλήττει και τα δύο γόνατα συγχρόνως) είναι ζεστή, πονεμένη και πρησμένη. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, εκτός από το γόνατο, πλήττει και άλλες αρθρώσεις (συνήθως εκείνες των χεριών). Τυπική είναι η πρωινή ακαμψία που διαρκεί για αρκετή ώρα, σε γενικές γραμμές περισσότερο από μισή ώρα. Επίσης, μακροπρόθεσμα προκαλείται παραμόρφωση των αρθρώσεων.



[ Πίσω ]